Onze signatuur

De Opleiding docent muziek (Odm) van Hogeschool Helicon is een unieke hbo-bacheloropleiding. Je ontwikkelt er pedagogische en muzikale vaardigheden vanuit een kenmerkende visie op de menselijke ontwikkeling en op muzikaliteit.

Kenmerkende visie?

Wij zijn de enige HBO-bacheloropleiding voor muziek in Nederland die het antroposofisch mensbeeld hanteert als uitgangspunt/ inspiratiebron voor het geboden onderwijs. Dit antroposofisch mensbeeld gaat onder andere uit van de gedachte dat een mens over meer beschikt dan alleen “verstand”, maar ook over gevoel en emoties en praktische vaardigheden. Gekoppeld aan het onderwijs betekent dit dat de Opleiding docent muziek zich onder andere ten doel stelt al deze aspecten bij de studenten aan te spreken en te stimuleren! 

Leren door eigen ervaring en je persoonlijke ontwikkeling staan bij Odm dan ook centraal. Uiteraard werk je net als bij andere conservatoria aan helder omschreven competenties en ontvang je bij afronding een erkend BA-diploma waarmee je overal in het onderwijs aan de slag kunt.

Doel

De opleiding wil je in staat stellen om aantrekkelijk en effectief muziekonderwijs te verzorgen binnen het brede werkgebied van de docent muziek. De beroepscompetenties voor docent muziek zijn mede richtinggevend voor de inhoud en de onderwijsvormen van de opleiding (zie Studieprogramma onder het kopje Studie voor meer hierover).

Visie Odm op muziek en ontwikkeling

Wij vinden het belangrijk dat de student een grote diversiteit aan muziekstijlen leert kennen. De nadruk ligt niet in eerste instantie op de popmuziek. In onze visie is het van belang dat de student kennis maakt met het brede palet aan stijlen en genres dat de Europese en Amerikaanse muziekgeschiedenis rijk is. Door je als kunstenaar te ontwikkelen op je hoofdinstrument of in de zang en door het leren bespelen van verschillende andere instrumenten, word je een veelzijdig musicus. 

Wij verwachten dat onze studenten open staan voor de schoonheid van de klassieke muziek en er zich in willen verdiepen. Hierom vragen wij bijvoorbeeld aan de aspirant-student bij het toelatingsexamen ook enkele stukken voor te dragen uit het klassieke repertoire.

Het is een belangrijk aspect van de antroposofische kijk op kind en muziek dat de ontwikkeling van de muziekgeschiedenis zich weerspiegelt in de ontwikkelingsfasen van het kind. Mede hierom behoort het leren spelen en zingen in stijlen van middeleeuwen tot en met de modernen van de 21e eeuw tot de basisvaardigheden van de muziekpedagoog.

Bijzondere werkvormen

Het “vrij muzikaal spel” zoals wij deze hanteren als werkvorm en het beoefenen van vrije improvisatie dienen bij Odm meer dan de muzikale ontwikkeling alleen! In deze tijd van overprikkeling van de zintuigen en van virtuele media hebben het “vrij muzikaal spel” en het beoefenen van improvisatie ook een belangrijke mensvormende functie. Zij zijn van betekenis voor het ontdekken van een duidelijk spirituele dimensie, wat inhoudt: in het moment aanwezig kunnen zijn met de waarneming en van daaruit scheppend worden, oftewel muziek “maken” zonder na te denken.

Een onderzoekende houding wordt daarom bij ons zeer aangemoedigd (als tegenovergestelde van puur imiteren en naspelen). Wij zijn ervan overtuigd dat deze houding van essentieel belang is voor het verscherpen van het waarnemen en het luisteren, maar ook voor het verdiepen van de muziek- en klankbeleving. Ook het van binnenuit begrijpen van composities wordt zo bevorderd en de communicatieve vermogens worden gewekt.

Pedagogische visie van Odm (vrijeschoolonderwijs)

De Opleiding docent muziek hanteert de uitgangspunten van de vrijeschoolpedagogie. In die visie staat de mens in ontwikkeling centraal. In ons muziekonderwijs gaan we er dus vanuit dat we kinderen en jongeren de (muzikale) mogelijkheden moeten aanreiken, om zich te ontwikkelen tot mensen die:

- geïnteresseerd zijn in de wereld om hen heen (openheid en betrokkenheid)

- idealen hebben en de wil om die vorm te geven (levensmoed)

- zich betrokken voelen bij anderen (mededogen)

- een eigen gefundeerd oordeel kunnen vormen (zelfstandig denken)

- hun eigen mogelijkheden kunnen ontplooien (zelfverwerkelijking)

Wat betekent het woord ‘vrij’ van de vrijeschool?

Als belangrijkste pedagogische uitgangspunt gaat de vrijeschool uit van de gedachte dat ieder individu zich in vrijheid moet kunnen ontwikkelen tot wie hij is. Het woord ‘vrij’ in de naam van de vrijeschool slaat niet op vrij laten van kinderen, het onderwijs is namelijk heel gestructureerd. Het woord vrij geeft aan dat de scholen in vrijheid hun pedagogische visie kunnen realiseren en baseren op wat bij de kinderen op dat moment aan leervragen wordt waargenomen.

 Het vrijeschoolonderwijs en de antroposofie

Het vrijeschoolonderwijs is gebaseerd op het antroposofische mensbeeld. Dit is in de vorige eeuw ontwikkeld door Rudolf Steiner. In de vrijeschoolpedagogie staat de ontwikkeling van de opgroeiende mens centraal. Aan de basis van de vrijeschool staat een omschreven leerplan. Iedere leraar werkt dat steeds weer op zijn eigen manier uit. Dat betekent dat een leraar op een vrijeschool meer moet kunnen dan het geven van onderwijs aan de hand van een leerplan. De leraar moet zelf het onderwijs kunnen ontwerpen, waarbij aan de ene kant het leerplan en aan de andere kant de waargenomen leervragen van de kinderen verwerkt worden. Het kunstzinnige element speelt hierin een essentiële rol.

Vanzelfsprekend sluit dit aan op de voor het Nederlandse onderwijs geldende normen. Voor meer informatie over de vrijeschoolpedagogie, klik hier.